HZ. PEYGAMBER KUR’AN’I TEFSİR ETTİ Mİ? / FECİR SÛRESİNDEKİ BİLİMSEL MUCİZELER

Andolsun fecre, 10 geceye, çifte ve teke, akıp gittiği zaman geceye… — Fecr Suresi, 1-4 Yüce Allah neden bunlara yemin etti? Burada fecr ile neyi kastediyor? Klasik yorumlarda ifade edildiği gibi sabah namazı vaktini mi? “On gece” ile Zilhicce’nin ilk 10 günü veya Ramazan’ın son 10 gecesi mi kastediliyor? Yoksa Âd, Semûd, Lût ve Firavun halklarının helak edildiği geceler mi? “Çift” (şef’) ve “tek” (vetr/vitr) ne anlama geliyor? Bu soruların cevabını anlayabilmek için öncelikle metodolojik bir hakikati kavramamız gerekir: Bu ayetler Kur’an’dır; teşri/ahkam (hükümler) değildir.

1. Kur’an ve Teşri (Hüküm) Ayrımı

Kur’an, Mushaf’ın tamamının adı değildir. Kur’an; gayb, yaratılış, diriliş, evrensel olaylar, bilimsel hakikatler ve peygamber kıssalarından bahseden ayetlerdir. Fıkhi hükümlerle veya ibadetlerle (sabah namazı, Zilhicce ibadetleri vb.) doğrudan bir ilgisi yoktur. Dolayısıyla Fecr Suresi’ndeki bu kasemler (yeminler), tarihsel ibadet hükümleriyle değil, kozmik ve evrensel hakikatlerle ilgilidir.

2. “Ve’l-Fecr” (Fecr’e Andolsun): Kozmik Patlama (Big Bang)

Fecr’den kastedilen olay, sabahın kör karanlığından sıyrılan bir vakit değil; varlığın başlangıcı olan muazzam kozmik patlamadır (Big Bang). Kur’an dilinde fecr, bir şeyin yarılıp dışarı fışkırmasıdır. Nitekim Kehf Suresi 33. ayette geçen: İkisinin arasından bir de ırmak fışkırtmıştık. ifadesindeki kök de budur. Dolayısıyla Ve’l-fecr, tek başına varlığın ilk patlama anını, maddenin doğasının değişerek evrenin oluşum sürecinin tetiklenmesini ifade eder.

3. “Ve Leyâlin ‘Aşr” (On Geceye Andolsun): Işık Öncesi 10 Evrimsel Aşama

Kozmik patlamadan (Fecr) sonra ışık hemen ortaya çıkmamıştır. Evren, patlamadan ilk madde olan hidrojen ortaya çıkana kadar zifiri karanlıkta on aşamadan (on karanlık evreden) geçmiştir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: (…karanlıkları ve nuru var etti… — En’âm Suresi, 1) Işığın (fotonların) görünür kılınabilmesi ve yayılabilmesi için çarpacağı maddesel bir yapının oluşması gerekir. Nasıl ki uzay boşluğundayken Güneş ışığı uzay aracına çarptığında görünür hale gelip etraf karanlık kalıyorsa, evrenin ilk anlarında da madde şekillenmeden ışık görünür olamazdı. İlk fotonların ortaya çıkmasından hidrojen atomunun şekillenmesine kadar geçen süreçte madde, evrimsel olarak 10 aşamadan (10 geceden) geçmiş; bu karanlık aşamaların ardından evren ışığı geçirgen hale gelmiştir.

4. “Ve’ş-Şef’i ve’l-Vetr” (Çifte ve Teke Andolsun): Hidrojen Atomu ve Suyun Maddesi

Peki, bu 10 karanlık aşamadan sonra ortaya çıkan ve ışığın yayılmasını sağlayan ilk madde nedir? Hidrojendir. Evrende en çok bulunan ve yaratılan ilk madde hidrojendir. Hidrojen atomunun yapısı incelendiğinde “Şef’” (çift) ve “Vetr” (tek) kavramları tam karşılığını bulur: Vetr (Tek): Hidrojen atomu sadece tek protondan oluşur, bu vetri ifade eder. Şef’ (Çift): Çekirdeğin yörüngesinde dönen tek bir elektrondur ve ve çekirdekteki tek protona işaret eder. Evrendeki en basit, en temel ve ilk madde olan hidrojen; çekirdeğindeki tek proton ve etrafındaki tek elektron (vetr) ile varlığın yapı taşını oluşturmuş, ışık ancak bu etkileşimden sonra görünür hale gelmiştir. Peki, evrende yaratılan ilk elementin hidrojen olduğunu nereden biliyoruz? Yüce Allah bunu şu ayetiyle doğrulamaktadır: (O, gökleri ve yeri altı günde yaratan ve arşı su üzerinde olandır… — Hûd Suresi, 7) Arş’ın (Allah’ın yönetim erkinin ve emrinin) su üzerinde olması; varlığı oluşturan ilk temel elemente, yani etimolojik ve kimyasal olarak “suyun yapıcı unsuru / suyun üreticisi” olan hidrojene işaret eder. Varlığın inşası ve emrin tecellisi, suyun kökeni olan bu ilk madde üzerinden başlamıştır.

5. Yeni Bir Okuma ve Anlama Biçiminin Delili: Zamanın İlerlemesi

Bu bilimsel ve dilsel okumayı Kur’an’ın kendi metodolojisine dayandırıyoruz. Kur’an-ı Kerim şöyle buyurmaktadır: (Onun tevili/yorumlanıp gerçekleşmesi geldiği gün… — A’râf Suresi, 53) (Her haberin gerçekleşeceği kararlaştırılmış bir zaman vardır ve yakında bileceksiniz. — En’âm Suresi, 67) İnsanlık tarihi ilerledikçe, bilimsel keşifler derinleştikçe Allah’ın kelamındaki hakikatler adım adım ortaya çıkmaktadır. Tarih, Allah’ın ayetlerinin gerçekliğini zamanı geldikçe kanıtlayan yegane şahittir. (Bütün bunlarda akıl/sağduyu sahibi için bir yemin / büyük bir kanıt yok mudur? — Fecr Suresi, 5)

Peygamberlik Misyonu, Beyan ve Kur’an’ın Zamanı Aşan Evrenselliği

Nahl Suresi 44. ayette geçen “Sana Zikir’i indirdik ki insanlara indirilen vahyi açıklayasın (tubeyyine)…” ifadesindeki “Beyan” kavramı, yanlış bilinenin aksine metni yorumlamak veya tefsir etmek değil; gizlemenin (ketm) zıddı olarak vahyi açıkça ilan etmek demektir. Nitekim Bakara Suresi 159. ayette hakikati gizleyenlerin lanetlendiği bildirilir. Hz. Peygamber kendisine indirilen vahyin hiçbir kısmını gizlememiş, hepsini insanların huzurunda bizzat kendi diliyle, sesli olarak duyurmuş ve ilan etmiştir. Burada Tebliğ ile Beyan arasında ince bir fark vardır: Tebliğ, mesajın herhangi bir yolla muhataba ulaştırılması iken; Beyan, bu duyurunun gizli kalmayacak şekilde, açıkça ve aleniyetle kamuoyuna ilan edilmesidir. Hz. Peygamber’e verilen beyan görevi, vahyi hiçbir şeyi saklamadan sesli olarak insanlığa duyurmaktır; bu metnin anlam boyutları üzerinde düşünüp derinleşmek (tetefekkür) ise insanlığın sorumluluğudur. Hz. Peygamber, Kur’an ayetlerini baştan sona tefsir veya şerh etmemiştir. O, sadece pratik ibadetlere (şeâir) dair bazı hususları açıklamış ve bunların nasıl uygulanacağını bizzat göstererek öğretmiştir. Bunun temel sebeplerini şöyle özetlemek mümkündür: Gelecek Bilgisi ve Tarihsel Bağlam: Hz. Peygamber, kendi döneminin tarihsel ve kültürel verileriyle sınırlı bir zamansal gerçeklikte yaşamıştır; geleceğe, teknolojik gelişmelere veya henüz gerçekleşmemiş bilimsel keşiflere dair detaylı bir bilgiye sahip değildi. Eğer Kur’an’ı kendi çağının birikimiyle donduracak eksiksiz bir tefsir bıraksaydı ya da gelecek çağların tüm ayrıntılarını o günden söyleseydi, metnin kaynağına dair algı zedelenir ve onun kendi zihninden üretildiği iddiası doğabilirdi. Müfessirlerin Konumu: Şayet Hz. Peygamber Kur’an’ın tamamını bağlayıcı bir şekilde tefsir etmiş olsaydı, O’ndan sonra Taberî, İbn Kesîr veya Kurtubî gibi hiçbir müfessir yeni bir tefsir yapmaya cesaret edemez, metnin anlamı ilk yüzyıla hapsolurdu. Evrensellik ve Zamansızlık: Eğer mesaj sadece 7. yüzyıla hitap edip O’nun tefsiriyle sınırlandırılsaydı, peygamberin vefatıyla sona eren geçici ve bölgesel bir nitelik kazanırdı. Oysa Allah, Sebe Suresi 28. ayette (“Biz seni ancak bütün insanlara bir müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik”) buyurarak bu mesajın 7. yüzyıldan 14 ve sonrasına kadar tüm zamanları kapsayan dinamik, evrensel ve yenilenen bir son mesaj olmasını dilemiştir. Önceki peygamberlerin mucizeleri zaman geçtikçe tarihselleşip muğlaklaşırken, Hz. Muhammed’in mesajı bunun tam tersi bir nitelik taşır. Zamansal olarak Resul’den ve asrından ne kadar uzaklaşılırsa, insanlığın birikimi ve bilimsel gelişmeler sayesinde Kur’an ayetlerinin barındırdığı derinlikler o kadar netleşmekte ve ilahi mesajın geçerliliği daha güçlü şekilde ortaya çıkmaktadır. En’âm Suresi 67. ayette ifade edildiği gibi: “Her haberin gerçekleşeceği bir zaman vardır; yakında siz de öğreneceksiniz.”